Sunucu taraflı yazılım geliştirme teknolojilerinden olan ASP bize birçok kolaylıklar getirmişti, artık kullanıcılara dinamik içerik sunan sayfalar yapılabiliyordu. Teknolojinin işleyişi html olara bulunan sayfanın dinamik olarak yüklenen kısımların asp program kodu eklemekti. Visual Interdev gibi görsel editörler kullanarak <% %> işareteri arasındaki kısımların sunucu tarafında çalışan kodlar olduğunu anlayabiliyor html kodlarından ayırt edip gerekli değişiklikler veya düzeltmeleri yapıyorduk. Fakat zaman geçtikçe bir sayfada yer alan sunucu taraflı kod sayısı oldukça büyüdü, bir de aynı kod üzerinde çalışan yazılım geliştirici sayısı arttı. Sonuç; html kodları arasına serpiştirilmiş onlarca bekli de yüzlerce sunucu taraflı kod. İşte .Net platformuna geçişte bu sorun da giredildi. Artık ASP.NET ile içeriği programdan kodundan ayrıştırmak mümkün.
Nasıl içeriğin program kodundan ayrıştırıldığına geçmeden bunun ne gibi avantajları olduğunu listemenin makalenin önemini anlatmakta yararlı olacağını düşünüyorum;
* " Uygulama geliştirme grubuna ait çalışanlar tamamen kendi geliştirdiği program kodları üzerinde çalışabilirler, böylelikle ekipte bulunan hiç kimse diğerinin yaptığı çalışmadan dolayı engellenmez, örneğin tasarım ile uğraşan kişi bu işini sürdürürken aynı sayfada yer alan fonksiyonalite için bir yazılım geliştirici eş zamanlı çalışa yürütebilir."
* " İçeriğin program kodundan ayrışması ile uygulama geliştiriciler kendilerine en uygun geliştirme aracını ve programlama dilini kullanabilirler."
* " Görsel içeriği hazırlayan ekip istediği tasarım programı veya editörü kullanarak sayfalar üzerinde değişiklikler yapabilir"
İşte bu ve bu gibi birçok nedenden ötürü bu ayırma işlemini yapmak çok büyük avantajlar sağlıyor. Şimdi gelelim bu işin teknik tarafına, yani nasıl oluyor da içerik program kodundan ayrışıyor; bunu üç ana başlıkta incelemek mümkün:
* " Arka planda kod içeren Sayfalar (Code-Behind Pages)
* " Kullanıcı Kontrolleri (User Controls)
* " Bileşenler (Components)
Arka planda kod içeren Sayfalar (Code-Behind Pages)
Türkçesi biraz garip görünse de aslında tüm anlatılacakları kapsayan bir ifade Arka Planda Kod içeren Sayfalar. .Net vizyonunda birçok yenilik ile karşılaştık bunlardan biri de Visual Basic kullanımının diğer yazılımlar içerisinde de olabileceğiydi, konumuzla ilgili olduğu için ASP.Net içerisinde Visual Basic kullanabiliyoruz. VB'de bir class yazdığımızı düşünelim bu bir class olduğu için oluşan bu class'ı ASP.NET içerisinde sayfaya bağlayarak kullanabiliyoruz, yani Arka Planda bir kod çalışıyor ASP.NET sayfasından tamemen bağımsız. Hemen bir örnek ile konuyu somutlaştıralım;
Demo.vb
Public Class Ornek
Public Function veriAl()
��
End Function
End Class
Yukarıdaki Visual Basic kodu Ornek adli bir class'tan oluşuyor. Bu Class içerisinde de veriAl isimli bir fonksiyon var. Bu fonksiyonun ne yaptığı bizi şimdilik ilgilendirmiyor, Visual Basic Kodu olarak araya ne yazarsanız veriAl fonksiyonun içeriği o olacaktır. Bu kodu demo olarak kaydettiğinizde klasörde Demo.vb isimli class dosyası oluşacaktır. Peki bunu nasıl kullanacaksınız ASP.NET içerisinden; hemen örneğe bakalım:
<%@Page inherits="Ornek" Src="demo.vb"%>
İşte bu kadar, sayfanın en başında belirteceğiniz bir Page derivative'i ile sayfanıza Visual Basic ortamında geliştirmiş olduğunuz Class'ları aynen kullanabilirsiniz.
İçerik İle Kodun Ayrışması
